Cách pha trà ô long: Nhiệt độ, tỷ lệ và thời gian hãm

Để pha trà ô long ngon, cần kiểm soát ba yếu tố: nhiệt độ nước, lượng trà và thời gian hãm. Với ô long nhẹ, vo viên như Kim Tuyên, dùng 4–5 g trà cho mỗi 100 ml nước ở 90–95 °C trong chén khải nhỏ, hãm thật ngắn. Pha bằng cốc thì dùng 1,5–2 g cho mỗi 100 ml nước ở 80–90 °C trong 3 phút. Bài viết này hướng dẫn cách pha trà ô long nóng, pha trà đá, ủ lạnh và pha trà sữa.

Ô long là gì

Ô long là trà oxy hóa một phần, nằm giữa trà xanh và trà đen. Ô long oxy hóa nhẹ, không rang có vị tươi mát và hương hoa. Ô long oxy hóa mạnh hoặc đã rang có vị trầm hơn, nhiều nốt trái cây hơn và cần nước nóng hơn.

Hình dạng lá cũng ảnh hưởng đến cách ô long ra nước:

• Dạng vo viên (Thiết Quan Âm, Kim Tuyên và nhiều loại ô long Đài Loan) rất chắc. Chúng cần nhiệt và thời gian để nở, nên các nước sau thường ngon nhất.
• Dạng sợi xoắn (nham trà Vũ Di, Phượng Hoàng Đơn Tùng) có thể tích lớn và tiết vị nhanh, nên thời gian hãm có thể ngắn hơn.

Ô long Kim Tuyên Việt Nam

Kim Tuyên (Jin Xuan) là giống trà được lai tạo ở Đài Loan, nay được trồng rộng rãi ở vùng cao Việt Nam. Nhờ hương sữa béo tự nhiên, giống trà này thường được bán với tên ô long sữa. Một số loại ô long sữa có tẩm hương liệu. Ô long của chúng tôi thì không.

Ô long Kim Tuyên của chúng tôi là ô long xanh: oxy hóa nhẹ, không rang và được vo thành những viên nhỏ, chặt, màu xanh. Trà cho nước màu vàng sáng, hương hoa và hương sữa, vị nhẹ và ngọt. Nước chưa sôi hẳn giúp giữ được nốt hương sữa đó.

Bảng hướng dẫn pha trà ô long

Hãy bắt đầu với các thông số sau cho ô long xanh vo viên như Kim Tuyên. Với ô long đậm hoặc đã rang, dùng nước 95–100 °C.

Nguồn: số liệu dựa trên Yunnan Sourcing (gongfu), Rishi Tea và Hiệp hội Trà và Thảo mộc Canada (pha bằng cốc), cùng Trung tâm Khuyến nông Đại học Bang Iowa và Harney & Sons (trà đá và ủ lạnh).

Nước pha: nhiệt độ và độ mềm

Nước càng nóng thì hương càng ra nhanh, nhưng vị đắng cũng vậy. Vì thế pha kiểu gongfu dùng nước nóng với thời gian hãm rất ngắn, còn pha bằng cốc dùng nước nguội hơn và hãm một lần lâu hơn. Nếu không có ấm đun chỉnh được nhiệt độ, hãy để nước sôi nguội bớt và kiểm tra bằng nhiệt kế.

Hãy dùng nước mềm, ít khoáng. Nếu nước máy cứng, hãy lọc hoặc dùng nước đóng chai loại mềm. Nước cứng làm hương trà kém nổi, màu nước xỉn và có thể tạo váng trên mặt trà. Tiêu chuẩn thử nếm trà ISO 3103 lưu ý rằng độ cứng của nước làm thay đổi vị và vẻ ngoài của trà. Nếu Quý khách mua trà cho cửa hàng, hãy thử mẫu bằng chính nguồn nước của cửa hàng.

Dùng bao nhiêu trà

Hãy cân trà. Một thìa trà vo viên nặng hơn nhiều so với một thìa trà sợi xoắn. Với chén khải 120 ml, dùng 5–6 g, khoảng vừa đủ để trà viên phủ kín đáy chén. Với cốc 250 ml, dùng 4–5 g. Nếu trà nhạt, hãy thêm trà thay vì hãm lâu hơn.

Cách pha gongfu, từng bước

Pha kiểu gongfu dùng chén khải hoặc ấm nhỏ dung tích 100–150 ml.

1. Đun nước đến 90–95 °C. Tráng nóng chén khải, chén tống và các chén uống bằng nước nóng, rồi đổ nước đi.
2. Cho 4–5 g trà cho mỗi 100 ml dung tích chén khải.
3. Tùy chọn: rót nước nóng ngập trà rồi đổ đi sau 5–10 giây. Bước tráng trà này giúp các viên trà nở ra.
4. Rót đầy chén khải, đậy nắp và sau 10–20 giây chắt hết trà sang chén tống. Chắt kiệt từng giọt, nếu không lá trà sẽ tiếp tục ra nước.
5. Mỗi nước tiếp theo, tăng thêm 5–15 giây. Nước thứ ba hoặc thứ tư thường ngon nhất.
6. Dừng lại khi trà đã nhạt, thường sau sáu đến chín nước.

Cách pha kiểu phương Tây: cốc hoặc ấm

1. Đun nước đến 80–90 °C. Bắt đầu ở 85 °C. Nếu trà đắng thì giảm nhiệt độ, nếu trà nhạt hương thì tăng lên.
2. Cho 1,5–2 g trà cho mỗi 100 ml nước vào lõi lọc lớn hoặc ấm trà. Quả lọc trà dạng lưới nhỏ thì quá chật: ô long vo viên nở ra gấp nhiều lần kích thước khi khô.
3. Hãm 3 phút, rồi nhấc lá trà ra.
4. Hãm lại chỗ lá đó thêm hai hoặc ba lần, mỗi lần tăng khoảng một phút.

Ô long đá và ô long ủ lạnh

Trà đá pha nóng. Dùng 3–4 g trà cho mỗi 100 ml nước ở khoảng 90 °C, gấp đôi lượng pha bằng cốc, và hãm 3–4 phút. Lọc bỏ bã rồi rót lên lượng đá có thể tích bằng lượng nước trà. Nếu trà bị đục, hãy để nguội vài phút rồi mới rót lên đá. Thêm đường sau khi pha.

Ủ lạnh. Ngâm 10–15 g trà trong 1 lít nước lọc lạnh, để trong tủ lạnh 6–12 giờ, rồi lọc bỏ bã. Nước lạnh chiết ít vị đắng hơn, nên ô long xanh ủ lạnh có vị êm và ngọt.

Trung tâm Khuyến nông Đại học Bang Iowa khuyên không nên ủ trà dưới ánh nắng mặt trời. Trung tâm cũng khuyên nên dùng trà đã pha trong vòng 8 giờ ở nhiệt độ phòng, hoặc trong vòng ba ngày nếu để trong tủ lạnh.

Ô long cho quán trà sữa, trà sữa trân châu

Ô long là cốt trà sữa phổ biến ở châu Á. Ô long xanh cho trà sữa nhẹ, thơm hương hoa, còn ô long rang cho trà sữa thơm mùi rang. Nốt hương sữa tự nhiên của Kim Tuyên rất hợp với sữa. Những nguyên tắc sau giúp mọi mẻ trà đều như nhau:

• Pha đậm hơn trà uống thường, vì sữa, đường và đá sẽ làm loãng trà. Ghi công thức cụ thể theo gam, lít, độ và phút.
• Để lá trà có chỗ nở. Dùng rổ lọc lưới lớn hoặc túi lọc rộng, và khuấy một hai lần.
• Lọc bã đúng giờ. Lá trà để lâu trong bình ủ sẽ làm cốt trà bị đắng.
• Pha mẻ nhỏ, pha thường xuyên hơn. Làm nguội nhanh và giữ lạnh.
• Vệ sinh và khử trùng bình ủ và bình rót mỗi ngày.
• So sánh nhà cung cấp một cách công bằng. Pha cả hai loại trà với cùng lượng trà, nguồn nước, dụng cụ và thời gian, đúng như ISO 3103 yêu cầu khi thử nếm so sánh.

Cách bảo quản ô long

Không khí, ánh sáng, nhiệt, độ ẩm và mùi mạnh làm hương ô long phai đi, và ô long xanh mất hương nhanh hơn ô long rang. Hãy bảo quản trà trong hộp thiếc hoặc túi kín khí, không thấu sáng, tránh xa cà phê và gia vị. Với ô long xanh số lượng lớn, chúng tôi khuyên dùng túi nhôm hút chân không (xem đóng gói và xếp hàng). Sau khi mở bao, chuyển trà sang các hộp nhỏ đậy kín. Nếu để ô long trong tủ lạnh, hãy giữ kín và để trà trở về nhiệt độ phòng trước khi mở. Ở cửa hàng, hãy dùng lô hàng cũ nhất trước.

Những lỗi thường gặp khi pha ô long

• Dùng nước sôi và hãm lâu với ô long xanh, khiến trà gắt và đắng.
• Đánh giá trà qua nước đầu. Ô long vo viên thường ngon nhất khi các viên trà đã nở.
• Nước cứng hoặc có clo, làm át mất hương hoa.

Câu hỏi thường gặp

Nhiệt độ nước nào là tốt nhất để pha trà ô long? Với ô long xanh vo viên, dùng nước 80–90 °C khi pha bằng cốc và 90–95 °C khi hãm ngắn kiểu gongfu. Ô long rang cần nước gần sôi.

Ô long hãm được mấy nước? Ba đến bốn nước khi pha bằng cốc, và sáu đến chín nước khi pha kiểu gongfu.

Có nên tráng ô long trước khi pha không? Không bắt buộc. Tráng trà 5–10 giây giúp các viên trà nở ra.

Có thể pha sữa với trà ô long không? Có. Trà sữa ô long rất được ưa chuộng, và nốt hương sữa của Kim Tuyên rất hợp với sữa. Hãy pha trà đậm hơn.

Ô long đã pha để được bao lâu? Tối đa 8 giờ ở nhiệt độ phòng, và tối đa ba ngày trong tủ lạnh.

Ô long Kim Tuyên số lượng lớn và mẫu thử

Goo Farm sản xuất ô long xanh Kim Tuyên tại Việt Nam và cung cấp số lượng lớn cho các cửa hàng trà, quán cà phê, thương hiệu trà sữa và nhà nhập khẩu. Xem thông số trên trang trà ô long, đọc hướng dẫn về trà ô long Việt Nam của chúng tôi, hoặc liên hệ với chúng tôi để yêu cầu mẫu cho đơn hàng số lượng lớn.