Trà xuân Việt Nam 2025: Sản lượng có thật sự giảm?

Vụ trà xuân của Việt Nam không giảm trong năm 2025, ít nhất là trên phạm vi cả nước. Theo Cục Thống kê (NSO), sản lượng búp trà tươi tăng 2,9% trong cả quý I lẫn 6 tháng đầu năm 2025. Thiệt hại chỉ mang tính cục bộ: mùa đông khô hạn sau bão Yagi khiến lứa hái đầu tiên ở một số nơi tại Thái Nguyên bị chậm lại cho đến khi có mưa vào cuối tháng 2. Năm 2026, sản lượng tiếp tục tăng, nhưng giá búp tươi giảm do khó khăn ở các thị trường xuất khẩu.

Cập nhật lần cuối ngày 4/10/2026, với số liệu thống kê chính thức đến tháng 9/2026.

Trà xuân là gì và vì sao người mua quan tâm

Trà xuân, hay chè xuân, là lứa búp mới đầu tiên sau thời gian cây trà nghỉ đông, giai đoạn nhiều người trồng trà ở miền Bắc Việt Nam đốn tỉa cây. Các vườn trà trung du được hái trước: năm 2025, một gia đình ở Thái Nguyên đến đầu tháng 3 đã hái được hai lứa (Báo Thái Nguyên). Các vườn trà vùng núi hái sau: ở Bản Liền, Lào Cai, vụ trà kéo dài từ giữa tháng 3 đến cuối tháng 4 (Báo Lào Cai).

Người mua quan tâm vì ba lý do:

• Hương vị. Một nghiên cứu năm 2020 trên lá trà ở Hà Nam, Trung Quốc, cho thấy hàm lượng theanine vào mùa xuân cao hơn đáng kể so với mùa hè hay mùa thu, còn catechin cao hơn vào mùa hè (Gong và cộng sự). Theanine tạo vị ngọt và vị umami. Catechin ước tính gây ra 70–75% vị đắng và vị chát của trà xanh.
• Giá. Đầu tháng 3/2025 ở Thái Nguyên, trà xanh vụ xuân do các hộ nông dân tự chế biến được bán với giá 300.000–350.000 đồng/kg, so với mức dự kiến 150.000–200.000 đồng/kg của vụ chính tiếp theo (Báo Thái Nguyên). Đó là giá trà đặc sản trong nước; các hạng xuất khẩu được định giá theo từng hạng và hợp đồng.
• Sản lượng. Vụ đầu năm có sản lượng nhỏ. Việt Nam thu hoạch 178.300 tấn búp tươi trong quý I/2025, so với 416.200 tấn trong quý III (số liệu NSO; con số thứ hai do chúng tôi tính).

Điều gì đã xảy ra vào mùa xuân 2025

Một mùa đông khô hạn

Sau bão Yagi tháng 9/2024, Thái Nguyên trải qua một thời gian dài không mưa, Báo Thái Nguyên đưa tin ngày 17/2/2025. Cây trà sau đốn chậm ra búp mới, một số diện tích trà bị khô. Một hợp tác xã ước tính sản lượng đầu vụ xuân thấp hơn 60–70% so với năm bình thường; một hợp tác xã khác cho biết năng suất giảm hơn một nửa so với năm 2024. Đợt khô hạn diễn ra trên diện rộng: trong tháng 1, Cục Thủy lợi cho biết gần như không có mưa trên toàn miền Bắc (Báo Đầu tư).

Mưa vào cuối tháng 2

Đến ngày 4/3/2025, Thái Nguyên đã có gần một tháng mưa phùn và độ ẩm cao, và Báo Thái Nguyên đưa tin trà xuân được mùa, được giá. Ở Mộc Châu, Sơn La, cuối tháng 4 đang vào vụ thu hoạch, Vinatea Mộc Châu dự kiến thu 650–700 tấn búp tươi và không có thông tin về thiếu hụt (Dân tộc & Miền núi).

Số liệu cả nước

NSO cho biết nhờ thời tiết thuận lợi, các cây lâu năm được mùa trong quý I/2025. Tăng trưởng chỉ chậm lại vào cuối năm: 0,6% cho cả năm, sau mức 3,3% của 9 tháng đầu năm.

Nguồn: thông cáo của NSO ngày 6/4/2025, 5/7/2025, 6/10/2025, 5/1/2026, 3/4/2026, 3/7/2026 và 3/10/2026. Sản lượng tính theo búp trà tươi; mức thay đổi so với cùng kỳ năm trước.

Chúng tôi không tìm thấy báo cáo chính thức nào về dịch sâu bệnh bất thường vào mùa xuân 2025, cũng không có số liệu vụ xuân được công bố cho Phú Thọ hay Yên Bái. Các bằng chứng cho thấy thiệt hại cục bộ và phục hồi nhanh, chứ không phải sụt giảm trên cả nước.

Tác động đến giá và nguồn cung

Giá xuất khẩu không tăng sau vụ xuân. Trong 6 tháng đầu năm 2025, giá xuất khẩu bình quân đạt 1.666,6 USD/tấn, thấp hơn 2,5% so với cùng kỳ năm trước (Vitas, dẫn số liệu hải quan). Cả năm, lượng xuất khẩu giảm 7,1% xuống 136.952 tấn, trị giá 237,9 triệu USD (Hải quan Việt Nam, 2025 và 2024).

Với nông dân, vụ xuân 2025 là vụ tốt hơn: hai bài báo tháng 4/2026 từ Lào Cai cho biết giá búp tươi vụ xuân 2026 thấp hơn 1.000–1.500 đồng/kg (Báo Lào Cai; Dân Việt).

Biến động lớn nhất của năm 2025 đến vào cuối năm, chứ không phải mùa xuân. Gần 500 container trà Việt Nam, phần lớn bán sang Afghanistan, bị ách tắc tại Karachi sau khi Pakistan siết chặt kiểm soát hàng quá cảnh (Công Thương). Ngày 31/12, Pakistan cho phép tái xuất số container này (Vietnam News).

Nhìn chung, hạn hán đầu xuân ảnh hưởng nặng nhất đến những lứa hái đầu tiên, ngon nhất, còn các hạng trà rời từ vụ hè lớn hơn thì bị ảnh hưởng ít hơn nhiều. Điều này khớp với năm 2025: trà xuân đặc sản bán được giá cao, trong khi giá xuất khẩu không tăng.

Năm 2026 đến nay cho thấy gì

Nhiều búp hơn. Sản lượng tăng 4,2% trong quý I/2026 và 5,1% trong 9 tháng đầu năm, đạt 990.100 tấn (NSO). Cơ quan thống kê tỉnh Phú Thọ đánh giá thời tiết quý I tương đối thuận lợi (Thống kê Phú Thọ).

Giá tại vườn thấp hơn. Ở Lào Cai, tỉnh từ tháng 7/2025 bao gồm cả tỉnh Yên Bái cũ, búp tươi vụ xuân 2026 được bán với giá 6.000–7.000 đồng/kg, và chỉ khoảng 4.000 đồng/kg trước khi các nhà máy hoạt động trở lại vào giữa tháng 3. Báo Lào Cai cho rằng giá giảm là do xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn vận tải biển và đẩy chi phí logistics tăng gấp năm đến sáu lần. Nông dân cũng cho biết chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng (Báo Lào Cai).

Lượng xuất khẩu giảm, giá tăng. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng xuất khẩu giảm 9,8% xuống 77.256 tấn, trong khi giá bình quân tăng 9,2% lên 1.857 USD/tấn. Lượng hàng sang Pakistan giảm 60,8%, còn 11.902 tấn (Hải quan Việt Nam; Vinanet).

Nắng nóng mùa hè. Đến tháng 7, gần hai tháng nắng nóng gay gắt đã khiến năng suất ở một số vườn trà tại Nghệ An giảm hơn một nửa (Báo Nghệ An).

Sản lượng xuất khẩu theo thị trường: xem bài xuất khẩu trà Việt Nam; giá FOB tham khảo theo từng loại: xem bài giá trà Việt Nam.

Người mua lên kế hoạch theo mùa vụ thế nào

1. Xác định có cần trà vụ xuân hay không. Với trà túi lọc, trà pha trộn và trà sữa, hạng trà quan trọng hơn tháng hái.
2. Đặt trước các lô vụ xuân. Yêu cầu mẫu vụ mới vào tháng 3 và tháng 4, và chốt số lượng ngay sau khi duyệt mẫu.
3. Ghi rõ thông số kỹ thuật. Hạng trà, ngoại hình lá, màu nước, độ ẩm và, với fannings và trà bụi, kích cỡ hạt. Mẫu Quý khách duyệt sẽ là chuẩn cho đơn hàng.
4. Phối trộn các vụ. Kết hợp các lô vụ xuân và vụ hè của cùng một hạng giúp chén trà ổn định quanh năm.
5. Kiểm tra trước khi xếp hàng. So sánh mẫu trước khi giao hàng với mẫu đối chứng của Quý khách.
6. Theo dõi cước vận chuyển, không chỉ thời tiết. Đợt giảm giá năm 2026 ở Lào Cai gắn với vận tải biển và thị trường xuất khẩu, chứ không phải do mùa vụ.

Nhà máy của chúng tôi xử lý biến động theo mùa vụ thế nào

Goo Farm Tea Vietnam sản xuất trà tại Phú Thọ và Yên Bái, nay thuộc tỉnh Lào Cai. Lá trà khác nhau giữa các lứa hái, nên mỗi lô đều được phân loại và phân hạng sau chế biến. Tiêu chuẩn của chúng tôi không thay đổi theo mùa: mọi đơn hàng phải giống hoặc tốt hơn mẫu Quý khách đã duyệt. Nhà máy Yên Bái đạt chứng nhận ISO 22000:2018 do Vinacontrol cấp (giấy chứng nhận số 31905-FSV).

Câu hỏi thường gặp

Trà xuân là gì? Là những búp non đầu tiên cây trà đâm ra sau thời gian nghỉ đông. Ở miền Bắc Việt Nam, trà xuân được hái từ khoảng tháng 2 ở trung du đến tháng 4 ở vùng núi.

Sản lượng trà xuân của Việt Nam có giảm năm 2025 không? Không, nếu xét trên cả nước. Sản lượng búp tươi tăng 2,9% trong cả quý I lẫn 6 tháng đầu năm 2025 (NSO). Hạn hán làm giảm lứa hái đầu ở một số nơi tại Thái Nguyên cho đến cuối tháng 2.

Trà xuân có đắt hơn không? Trà xanh xuân đặc sản thì có: 300.000–350.000 đồng/kg ở Thái Nguyên vào tháng 3/2025, so với mức dự kiến 150.000–200.000 đồng/kg của vụ chính. Các hạng xuất khẩu được định giá theo từng hạng và hợp đồng.

Năm 2026 thì sao? Sản lượng 9 tháng đầu năm tăng 5,1%, nhưng giá búp tươi vụ xuân ở Lào Cai thấp hơn 1.000–1.500 đồng/kg so với năm 2025.

Yêu cầu mẫu và báo giá

Hãy cho chúng tôi biết hạng trà, số lượng, quy cách đóng gói, cảng đến và Quý khách có cần trà vụ xuân hay không, chúng tôi sẽ phản hồi kèm mẫu và báo giá. Xem các cấp trà xanh và trà đen orthodox của chúng tôi, các dòng trà bán buôn hoặc liên hệ với chúng tôi.

Nguồn tham khảo

• Cục Thống kê (NSO), Press release on the socio-economic situation in the first quarter of 2025, 6/4/2025.
• NSO, Thông cáo báo chí về tình hình kinh tế - xã hội quý II và sáu tháng đầu năm 2025, 5/7/2025.
• NSO, Press release on the socio-economic situation in the third quarter and nine months of 2025, 6/10/2025.
• NSO, Press release on the socio-economic situation in the fourth quarter and 2025, 5/1/2026.
• NSO, Press release on the socio-economic situation in the first quarter of 2026, 3/4/2026.
• NSO, Thông cáo báo chí về tình hình kinh tế - xã hội quý II và sáu tháng đầu năm 2026, 3/7/2026.
• NSO, Thông cáo báo chí tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026, 3/10/2026.
• Báo Thái Nguyên, Thời tiết khắc nghiệt, người trồng chè gặp khó, 17/2/2025.
• Báo Thái Nguyên, Chè xuân được mùa, được giá, 4/3/2025.
• Báo Đầu tư, Miền Bắc ít mưa khiến lấy nước nông nghiệp đợt 1 năm 2025 chưa được tốt, 20/1/2025.
• Dân tộc & Miền núi (Báo Tin tức, TTXVN), Cao nguyên Mộc Châu vào vụ chè xuân, 27/4/2025.
• Báo Lào Cai, Bản Liền vào vụ chè xuân, 8/4/2026.
• Báo Lào Cai, Cần tái cấu trúc ngành chè trước biến động thị trường xuất khẩu, 3/4/2026.
• Dân Việt, Giá chè búp tươi giảm do điều này, nông dân tỉnh Lào Cai vẫn lên đồi chăm tay bẻ, 13/4/2026.
• Thống kê tỉnh Phú Thọ (NSO), Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Phú Thọ quý I năm 2026, 8/4/2026.
• Báo Nghệ An, Nắng hạn kéo dài, nhiều diện tích chè nguyên liệu khô cháy, 10/7/2026.
• Vitas (Hiệp hội Chè Việt Nam), Xuất khẩu chè Việt Nam 06 tháng 2025, 23/7/2025.
• Hải quan Việt Nam, Exports by main commodity: tháng 12/2024, 6/1/2025; tháng 12/2025, 5/1/2026; tháng 8/2026, 3/9/2026.
• Vinanet (Bộ Công Thương), Xuất khẩu chè Việt Nam: Sụt giảm về lượng, bứt phá nhờ đòn bẩy giá, 19/9/2026.
• Công Thương, Bộ Công Thương khẩn trương tháo gỡ 500 container chè ách tắc tại Pakistan, 25/12/2025.
• Vietnam News, Pakistan allows re-export of nearly 500 tea containers of Việt Nam stranded at Karachi Port, 31/12/2025.
• Gong A-D, Lian S-B, Wu N-N và cộng sự, Integrated transcriptomics and metabolomics analysis of catechins, caffeine and theanine biosynthesis in tea plant over the course of seasons, BMC Plant Biology 20, 294, 2020.